Van zonnestroom naar slimme besparing met EMS

Zonnepanelen zijn voor veel huishoudens en bedrijven inmiddels normaal. Toch voelt de energierekening niet altijd lager. Dat komt doordat het niet alleen draait om hoeveel je opwekt, maar vooral om wanneer je die stroom gebruikt. Overdag is er vaak een overschot, terwijl je in de avonduren of tijdens piekmomenten juist moet inkopen. Tel daar netcongestie en wisselende tarieven bij op en je merkt: zonder sturing laat je kansen liggen.

Een energiemanagementsysteem helpt om opwek, verbruik en opslag beter op elkaar af te stemmen. Het idee is simpel: je eigen energie zo slim mogelijk inzetten, zonder dat je er dagelijks mee bezig hoeft te zijn.

Wat doet een energiemanagementsysteem

Een energiemanagementsysteem, vaak afgekort als EMS, is software (en soms extra hardware) die continu meet wat er gebeurt in je installatie. Het kijkt naar de productie van je zonnepanelen, het actuele stroomverbruik en, als je die hebt, de status van een thuisbatterij of zakelijke batterij.

Vervolgens kan het systeem automatisch beslissingen nemen, zoals:

• eerst eigen zonnestroom gebruiken in plaats van terugleveren;
• energieopslag laden bij overschot en ontladen wanneer je meer nodig hebt;
• grote verbruikers zoals warmtepomp, laadpaal of machines op gunstige momenten laten draaien.

Dit wordt ook wel load balancing of slimme energiesturing genoemd.

Waar zit de winst

De grootste winst zit meestal in drie gebieden.

Ten eerste verhoog je je zelfconsumptie: je gebruikt meer van je eigen opgewekte stroom. Dat wordt belangrijker nu terugleververgoedingen dalen.

Ten tweede kun je piekbelasting beperken. Door piekshaving voorkom je dat je op korte momenten veel vermogen vraagt. Voor bedrijven kan dat helpen bij contractvermogen of bij het voorkomen van onnodige kosten door hoge pieken.

Ten derde krijg je inzicht. Een goed EMS laat zien welke apparaten veel vragen, wanneer sluipverbruik optreedt en hoe je verbruikspatroon zich ontwikkelt. Dat maakt het makkelijker om gerichte keuzes te maken, bijvoorbeeld rond elektrisch rijden of het uitbreiden van zonnepanelen.

Praktisch voorbeeld

Stel dat je rond het middaguur veel zonnestroom opwekt. In plaats van alles terug te leveren, laadt het EMS de batterij. Later, wanneer je ’s avonds kookt, de warmtepomp aanslaat of je bedrijf nog draait, wordt die opgeslagen energie gebruikt. Zo koop je minder in op momenten dat de prijs hoger is of het net druk is.

Heb je een laadpaal, dan kan het systeem ook sturen op laden wanneer er overschot is. Dat is vooral interessant bij dynamische energieprijzen, omdat je dan automatisch kunt profiteren van goedkope uren.

Wie wil begrijpen hoe zo’n oplossing werkt en welke onderdelen erbij horen, kan de uitleg over het energiemanagementsysteem bekijken. Met de punten hierboven kun je vervolgens beoordelen wat in jouw situatie het meeste oplevert.