|
Vinyl is helemaal terug van weggeweest. Waar de cd en de digitale MP3-bestanden de grammofoonplaat eind twintigeste eeuw naar de achtergrond drukten, beleven we inmiddels al jaren een gigantische vinyl-revival. Jong en oud ontdekken opnieuw de charme van de fysieke plaat, het artwork op de platenhoes en het warme, authentieke geluid van de naald in de groef. Maar hoe is deze iconische muziekdrager eigenlijk ontstaan, en waar vind je de leukste speciaalzaken om je collectie uit te breiden? Ben jij benieuwd naar de fascinerende evolutie van de fonograaf tot de moderne Crosley, en wil je weten waar je in jouw regio het beste kunt gaan schatzoeken naar zeldzame LP’s? In dit artikel duiken we in de complete platenspeler geschiedenis en nemen we je mee langs de leukste platenwinkels per provincie. De evolutie van de platenspeler: Van fonograaf tot vinyl-revivalDe geschiedenis van het mechanisch afspelen van geluid begint in 1877, toen de legendarische uitvinder Thomas Edison de fonograaf introduceerde. Dit apparaat maakte gebruik van een ronddraaiende cilinder met tinnen folie waarin trillingen werden gegraveerd met een naald. Hoewel revolutionair, was de geluidskwaliteit matig en slijtten de cilinders razendsnel. De echte grondlegger van de platenspeler zoals we die nu kennen, is Emil Berliner. Hij patenteerde in 1887 de grammofoon. Berliner verving de onhandige cilinder door een vlakke, ronde plaat en introduceerde de directere zijwaartse groeftechniek. Deze platen werden aanvankelijk gemaakt van schellak (een harde dierlijke hars) en draaiden af op een snelheid van 78 toeren per minuut (RPM). Na de Tweede Wereldoorlog introduceerde Columbia Records in 1948 de langspeelplaat (LP) van polyvinylchloride (vinyl), die werd afgespeeld op 33 ⅓ toeren. Dit materiaal was sterker, lichter en bood dankzij de fijnere groeven (microgroove) veel meer opslagcapaciteit en een superieure geluidskwaliteit. De iconische platenspeler groeide in de decennia daarna uit tot het absolute middelpunt van de huiskamer. Op schatzoektocht: Platenwinkels per provincieHet streamen van muziek via Spotify is makkelijk, maar mist de unieke beleving van het ‘diggen’ (graven) in de platenbakken. Het fysiek doorbladeren van hoezen op zoek naar die ene ontbrekende klassieker of verborgen parel is een ritueel op zich. In Nederland barst het gelukkig van de unieke, onafhankelijke platenzaken. Of je nu in Friesland, Noord-Holland of Limburg woont; elke provincie heeft haar eigen pareltjes:
Of je nu kiest voor een retro kofferplatenspeler of een high-end hifi-installatie; het bezoeken van een lokale platenzaak in jouw provincie is de ultieme methode om de magie van muziek weer tastbaar te maken.
|
Veelgestelde vragen
Wie heeft de platenspeler uitgevonden?▼
Thomas Edison introduceerde in 1877 de fonograaf, het eerste apparaat voor geluidsopname. Emil Berliner verbeterde dit in 1887 met de grammofoon, die gebruikmaakte van vlakke platen in plaats van cilinders en de basis vormde voor de moderne platenspeler.
Wat is het verschil tussen vinyl en LP?▼
Vinyl is het materiaal (polyvinylchloride), terwijl LP staat voor langspeelplaat. LP's draaien op 33 ⅓ toeren per minuut en bieden veel meer opslagcapaciteit dan de eerdere 78 RPM schellakplaten dankzij fijnere groeven.
Waarom is vinyl teruggekomen?▼
Hoewel streaming populair is, waarderen liefhebbers de fysieke ervaring van vinyl: het kunstwerk op de platenhoes, het ritueel van het 'diggen' in platenbakken en het warme, authentieke geluid dat digitale formaten niet bieden.
Waar vind ik goede platenwinkels in Nederland?▼
Elke Nederlandse provincie heeft onafhankelijke platenzaken. De Randstad (Noord- en Zuid-Holland) heeft de meeste winkels, maar ook steden als Utrecht, Groningen en Leeuwarden bieden gespecialiseerde platenwinkels met divers aanbod.
Wat is Record Store Day?▼
Record Store Day is een jaarlijkse viering van onafhankelijke platenzaken, waarbij exclusieve en Limited Edition vinyl-releases uitkomen die je alleen in fysieke winkels kunt kopen.






